Manometru f’U: Differenza ta’ Pressjoni mill-Għoli
1 · Ippreddi
Tubu f’forma ta’ U jżomm l-ilma f’għoli differenti fuq kull naħa, miftuħ għall-ajru fuq iż-żewġ tarf. X’iddetermina d-differenza ta’ pressjoni bejn iż-żewġ kolonni?
- Id-differenza ta’ pressjoni tiddependi mill-ammont totali ta’ ilma fit-tubu.
- M’hemmx differenza ta’ pressjoni sakemm iż-żewġ naħat jkunu miftuħa għall-ajru.
- Id-differenza ta’ pressjoni tiddependi biss mid-differenza ta’ għoli bejn iż-żewġ naħat.
2 · Tħejjija
- Iftaħ il-preset ta’ fluid-utube u agħfas Reset. L-ilma joqgħod f’livelli differenti max-xellug u l-lemin tat-tubu f’U.
- Attiva l-qari ta’ differenza ta’ pressjoni.
- Issettja l-għoli ta’ l-ilma tax-xellug u tal-lemin għal kull prova u irrekordja l-qari ta’ differenza ta’ pressjoni.
3 · Ħu d-Dejta
| Għoli tax-xellug h_L (m) | Għoli tal-lemin h_R (m) | Differenza ta’ Pressjoni ΔP (Pa) |
|---|---|---|
| 0.10 | 0.16 | |
| 0.08 | 0.20 | |
| 0.05 | 0.22 |
Ipinġi ΔP (ass ġewwa) kontra d-differenza ta’ għoli h_R − h_L (ass mal-ġenb) għat-tliet provi tiegħek. Il-linja hi dritta?
4 · Analizza
- Għal prova waħda, ikkalkula ΔP = ρg(h_R − h_L) bl-użu ta’ densità ta’ l-ilma 1000 kg/m³ u g = 9.8 m/s², u qabbelha mal-qari.
- It-tliet provi tiegħek jużaw għoli assoluti differenti imma l-istess mudell. Ispjega għalfejn ΔP jiddependi biss mid-differenza ta’ għoli, mhux kemm it-tubu hu mmieli kollha.
5 · Estendi
- Barometru ta’ merkurju juża l-istess prinċipju imma b’merkurju (densità 13,600 kg/m³) minflok ilma. Għal l-istess differenza ta’ għoli, id-differenza ta’ pressjoni tkun akbar jew inqas mill-ilma? B’liema fattur bejn wieħed u ieħor?
- Il-baħrin iħossu l-pressjoni tiżdied kulma jinżel aktar fil-fond. Uża ΔP = ρgΔh biex tispjega għalfejn il-pressjoni f’10 m taħt l-ilma hi bejn wieħed u ieħor darbtejn dik f’5 m.
Il-Fiżika Wara Dan l-Esperiment
Pressjoni Idrostatika
Il-pressjoni f’fluwidu tiżdied linearmiċi mal-fond: P = ρgh. F’tubu f’U miftuħ għall-ajru fuq iż-żewġ tarf, id-differenza ta’ pressjoni bejn iż-żewġ kolonni tiġi għal kollha mid-differenza ta’ għoli tagħhom.