Metri Mibdula: Żball Komuni ta’ Kabla

1 · Ippreddi

Jekk voltmetru jiġi mwaqqaf f’serje b’żball (fejn irid l-ammetru) u ammetru f’parallel (fejn irid il-voltmetru), x’jiġri għal-kurrent tar-reżistur, kwalunkwe jkun ir-reżistenza li tagħżel?

• Il-kurrent hu dejjem żero — ir-reżistenza enormi ta’ voltmetru f’serje tibblokkaċ-ċirkwit għal kollha.
• Iċ-ċirkwit xorta jaħdem normalment, biss b’qarijiet inqas preċiżi.
• Il-kurrent isir perikoluz kbir.

2 · Tħejjija

1. Iftaħ il-preset ta’ meters-swapped u agħfas Reset. Il-voltmetru hu (b’żball) f’serje; l-ammetru hu (b’żball) f’parallel madwar ir-reżistur.
2. Attiva l-qari ta’ kurrent fuq ir-reżistur.
3. Issettja l-valur ta’ R1 għal kull prova u irrekordja l-kurrent tar-reżistur.

3 · Ħu d-Dejta

Ipinġi l-kurrent I (ass ġewwa) kontra R1 (ass mal-ġenb) għat-tliet provi tiegħek. Il-linja hi ċatta f’żero?

4 · Analizza

1. Voltmetru ideali f’serje jaġixxi bħala ċirkwit miftuħ (reżistenza essenzjalment infinita), għalhekk l-ebda kurrent ma jista’ jinixxi imkien fil-lup, kwalunkwe jkun il-valur ta’ R1.
2. Ispjega għalfejn il-voltmetru f’serje — li jrid jkejjel bla jiġbed kurrent — minflok jibblokka l-kurrent kollu meta hu l-unika triq disponibbli, u għalfejn il-voltaġġ tar-reżistur xorta jinqara żero bħala riżultat.

5 · Estendi

1. L-ammetru f’parallel (0 Ω) fil-fatt jagħmel qasir lir-reżistur: il-kurrent jippreferi jinixxi mill-ammetru minflok minn R1. F’ċirkwit reali b’ammetru mhux ideali (imma xorta reżistenza baxxa), dan iż-żball jista’ jiġbed kurrent perikoluż għoli u jkisser il-metru. Ispjega għalfejn “kejjel il-kurrent b’ammetru f’parallel” hi periklu reali ta’ kabla, mhux kurżità teoretika biss.
2. Jekk bnejt ċirkwit u sibt kurrent ta’ żero kullimkien b’batterija taħdem sew, x’tgħidlek iċ-ċekkjar tal-pożizzjoni ta’ voltmetru tiegħek dwar żball possibbli ta’ kabla?

Il-Fiżika Wara Dan l-Esperiment

← Lura għall-esperiment

138 Folja ta’ Lab ta’ Fiżika Stampabbli u B’Xejn