Is-Serje Balmer: Linji Spettrali Viżibbli ta’ Idroġenu
1 · Ippreddi
Elettron f’atomu ta’ idroġenu jinżel minn livell ta’ enerġija ogħla għal livell n = 2, u joħroġ foton (is-serje Balmer — l-unika linji ta’ idroġenu viżibbli għall-għajn tal-bniedem). It-tul ta’ mewġa emess jiddependi minn liema livell bdien l-elettron?
- Iva — livelli ta’ bidu differenti jagħtu tuli ta’ mewġa differenti, spazjati b’mod distint (l-linji Balmer Hα, Hβ, Hγ…).
- Le — kull tranżizzjoni għal n = 2 toħroġ l-istess tul ta’ mewġa.
- It-tul ta’ mewġa jista’ jkun xi ħaġa f’range kontinwu, mhux valuri distinti.
2 · Tħejjija
- Iftaħ il-preset ta’ balmer-alpha u agħfas Reset. It-tranżizzjoni default ta’ dan il-preset hi n = 3 → n = 2 (Hα, il-linja ħamra Balmer).
- Attiva l-qari ta’ tul ta’ mewġa emess.
- Issettja l-livell ta’ enerġija ta’ bidu n_initial għal kull prova (inżel għal n_final = 2) u irrekordja t-tul ta’ mewġa emess.
3 · Ħu d-Dejta
| Livell ta’ Bidu n_i | Tul ta’ Mewġa Mħarġa λ (nm) |
|---|---|
| 3 | |
| 4 | |
| 5 |
Ipinġi 1/λ (ass ġewwa) kontra 1/n_i² (ass mal-ġenb) għat-tliet provi tiegħek. Il-linja hi dritta?
4 · Analizza
- Għal prova waħda, ikkalkula 1/λ = R(1/n_f² − 1/n_i²) bl-użu ta’ l-kostanti ta’ Rydberg R = 1.097×10⁷ m⁻¹ u n_f = 2. Qabbel mat-tabella.
- Ispjega għalfejn it-tuli ta’ mewġa jsiru inqas (enerġija ogħla) hekk kif n_i jiżdied, imma l-ispazjar bejn linji suċċessivi (Hα, Hβ, Hγ) jitqassed — jiġbru lejn limitu tas-serje minflok jinfirxu b’mod indefinit.
5 · Estendi
- Is-serje Balmer hi l-unika serje ta’ idroġenu li tinżel fl-ispettru viżibbli (bejn wieħed u ieħor 400–700 nm) — għalhekk hi dik li skopriha l-ewwel storikament, minn Johann Balmer fl-1885, qabel li teżisti t-teorija atomika taħtha. Ispjega għalfejn is-serje Lyman (inżel għal n = 1) u s-serje Paschen (inżel għal n = 3) jinsabu barra d-dawl viżibbli.
- Astronomi jidentifikaw idroġenu fl-istilel bogħod billi jiddettettaw dawn il-linji Balmer eżatti fl-ispettri ta’ dawl ta’ stilel. Ispjega għalfejn liema linja balmer-alpha mxebba (mhux eżatt) fl-ispettru ta’ stilla tgħid lil astronomi li l-stilla tiċċaqlaq relattiv għall-Art (l-effett Doppler).
Il-Fiżika Wara Dan l-Esperiment
Formula ta’ Rydberg (Mudell ta’ Bohr)
It-tul ta’ mewġa tad-dawl emess meta elettron ta’ idroġenu jinżel mil-livell n_i għal n_f jsegwi 1/λ = R(1/n_f² − 1/n_i²), fejn R hi l-kostanti ta’ Rydberg — konsegwenza diretta tal-livelli ta’ enerġija kkwantizzati tal-mudell ta’ Bohr.
Fiżika Moderna
- L-Effett Fotoelettriku: Sogra ta’ Enerġija Tqila
- L-Effett Fotoelettriku: Potenzjal ta’ Arrest
- Ċellula Fotoelettrika Real: Il-Funzjoni ta’ Ħidma tas-Sodju
- Tixrid ta’ Compton: Spostament ta’ Tul ta’ Mewġa f’90°
- Tixrid ta’ Compton: L-Akbar Spostament fil-Backscatter
- Tixrid ta’ Compton: Paragun ta’ Angolu Ċatt
- Is-Serje Lyman: Linji ta’ Idroġenu Ultravjoli
- Is-Serje Paschen: Linji ta’ Idroġenu Infrarħi
- Decadement Radjoattiv: Datazzjoni bil-Karbonju-14
- Radioizotopi Mediċi: In-Nofs-Ħajja Qasira tat-Teknizzju-99m
- Enerġija ta’ Rabta Nukleari: Il-Mudell ta’ Qatra ta’ Likwidu
- Mewġ tal-Materja ta’ de Broglie: It-Tul ta’ Mewġa ta’ Elettron