Jądrowa energia wiązania: model kropli cieczy
1 · Prognoza
Półempiryczny wzór masowy (model kropli cieczy) szacuje całkowitą energię wiązania jądra z liczby protonów Z i liczby masowej A. Trzymając Z stałe na 26 (żelazo) i zmieniając tylko A, czy model przewiduje energię wiązania rosnącą stabilnie z każdym dodanym nukleonem?
- Tak — więcej nukleonów zawsze znaczy więcej całkowitej energii wiązania.
- Nie — energia wiązania zależy od bilansu konkurujących członów (objętościowy, powierzchniowy, kulombowski, asymetrii), które przesuwają się różnie ze wzrostem A, więc nie rośnie po prostu z każdym nukleonem.
- Energia wiązania zawsze maleje ze wzrostem A.
2 · Przygotowanie
- Otwórz preset iron-binding i naciśnij Reset. Ten preset modeluje żelazo z Z = 26 protonami.
- Włącz odczyt energii wiązania.
- Ustaw liczbę masową A dla każdej próby (przy Z = 26 ustalonym) i zapisz całkowitą energię wiązania.
3 · Zbieranie danych
| Liczba masowa A | Całkowita energia wiązania E_B (MeV) |
|---|---|
| 56 | |
| 80 | |
| 110 |
Narysuj energię wiązania E_B (oś y) względem liczby masowej A (oś x) dla trzech prób.
4 · Analiza
- Dla jednej próby oblicz E_B = a_vA − a_sA^(2/3) − a_cZ(Z−1)/A^(1/3) − a_a(A−2Z)²/A, używając a_v = 15.75; a_s = 17.8; a_c = 0.711; a_a = 23.7 (MeV); Z = 26. Porównaj z tabelą.
- Twoje trzy próby najpierw rosną, potem maleją — E_B wspina się od A = 56 do A = 80, po czym znów spada ku A = 110. Wyjaśnij, jak składnik objętościowy +a_vA, rosnący z każdym dodanym nukleonem, zostaje w końcu przegoniony przez składniki powierzchniowy i asymetrii, oraz dlaczego −a_a(A−2Z)²/A karze jądro, w którym neutronów mocno przewyższa liczbę protonów.
5 · Rozszerzenie
- Ten sam model kropli cieczy wyjaśnia, dlaczego bardzo ciężkie jądra (duże A) uwalniają energię przez rozszczepienie, a bardzo lekkie przez syntezę — oba procesy przesuwają jądra ku szczytowemu regionowi energii wiązania na nukleon blisko żelaza. Wyjaśnij, dlaczego żelazo leży blisko tego szczytu.
- To uproszczona wersja półempirycznego wzoru masowego (pomija człon parzystości dla parzystych/nieparzystych liczb nukleonów), więc jej prognozy nie będą się dokładnie zgadzać z prawdziwą tabelą mas jądrowych. Dlaczego fizycy mogą jednak uznawać taki uproszczony model za użyteczny w nauczaniu, wiedząc, że nie jest idealnie dokładny?
Fizyka tego eksperymentu
Równoważność masy i energii (energia wiązania)
Masa jądra jest mniejsza niż suma jego oddzielnych protonów i neutronów — ten brakujący składnik masy Δm zamienia się w energię wiązania zgodnie z B = Δmc², energię, która trzyma jądro w całości. Sama wartość Δm (a więc i B) wynika z konkurencyjnych członów objętościowego, powierzchniowego, kulombowskiego i asymetrii półempirycznego wzoru masowego, który modeluje jądro jako kroplę cieczy.
Fizyka współczesna
- Efekt fotoelektryczny: ostry próg energetyczny
- Efekt fotoelektryczny: potencjał hamowania
- Prawdziwe fotoogniwo: praca wyjścia sodu
- Rozpraszanie Comptona: przesunięcie długości fali pod 90°
- Rozpraszanie Comptona: maksymalne przesunięcie wstecz
- Rozpraszanie Comptona: porównanie pod małym kątem
- Seria Balmera: widzialne linie widmowe wodoru
- Seria Lymana: ultrafioletowe linie wodoru
- Seria Paschena: podczerwone linie wodoru
- Rozpad promieniotwórczy: datowanie węglem-14
- Izotopy medyczne: krótki okres technetu-99m
- Fale materii de Broglie'a: długość fali elektronu