Podwójna szczelina Younga: mierzenie długości fali światła
1 · Prognoza
Światło przechodzące przez dwie blisko rozstawione szczeliny tworzy na ekranie wzór jasnych i ciemnych prążków. Czy zbliżenie szczelin do siebie robi prążki ciaśniejsze czy szerzej rozstawione?
- Węższy rozstaw prążków przy bliższych szczelinach.
- Rozstaw prążków nie zależy od rozstawu szczelin.
- Szerzej — mniejszy rozstaw szczelin bardziej rozprasza wzór prążków.
2 · Przygotowanie
- Otwórz preset young-double-slit i naciśnij Reset. Długość fali światła to 550 nm; ekran leży 100 cm od szczelin.
- Włącz odczyt rozstawu prążków.
- Ustaw rozstaw szczelin dla każdej próby i zapisz wynikowy rozstaw prążków na ekranie.
3 · Zbieranie danych
| Rozstaw szczelin d (µm) | Rozstaw prążków y (mm) |
|---|---|
| 50.00 | |
| 100.00 | |
| 150.00 |
Narysuj rozstaw prążków y (oś y) względem 1/d (oś x) dla trzech prób. Czy prosta przechodzi przez początek układu?
4 · Analiza
- Dla jednej próby oblicz y = λL/d przy λ = 550 nm; L = 100 cm (starannie przeliczając jednostki, by uzyskać y w mm). Porównaj z tabelą.
- Wyjaśnij, używając y = λL/d, dlaczego mniejszy rozstaw szczelin d daje prążki ROZSTAWIONE SZERZEJ — odwrotność pierwszego przypuszczenia.
5 · Rozszerzenie
- Ten eksperyment można odwrócić: zmierz rozstaw prążków, rozstaw szczelin i odległość ekranu, a potem rozwiąż dla λ. Tak fizycy po raz pierwszy dokładnie zmierzyli długość fali światła widzialnego. Wyjaśnij, dlaczego bardzo mały rozstaw szczelin d (w porównaniu z długościami fal światła widzialnego) jest potrzebny, by wytworzyć wzór prążków na tyle szeroki, by go zobaczyć i zmierzyć.
- Oryginalny eksperyment Younga wymagał, by światło z obu szczelin było spójne (stała relacja faz), by dać stabilny wzór interferencyjny — używając jednego małego źródła oświetlającego obie szczeliny, a nie dwóch osobnych lamp. Dlaczego dwa niezależne, nieskorelowane źródła światła nie dałyby stabilnego, widocznego wzoru prążków?
Fizyka tego eksperymentu
Rozstaw prążków podwójnej szczeliny
Dwie koherentne szczeliny w odstępie d dają prążki interferencyjne na ekranie w odległości L, rozstawione y = λL/d. Bliższe szczeliny (mniejsze d) rozszerzają obraz; większa długość fali też poszerza rozstaw.