Interferencja elektronów na podwójnej szczelinie
1 · Prognoza
Elektrony wystrzelone pojedynczo przez dwie wąskie szczeliny budują na ekranie wzór interferencyjny, tak jak fale światła. Czy szybszy elektron (krótsza fala de Broglie'a) daje szersze czy węższe prążki interferencyjne?
- Węższe prążki — rozstaw prążków jest proporcjonalny do długości fali, a szybsze elektrony mają krótsze fale.
- Szersze prążki dla szybszych elektronów.
- Rozstaw prążków nie zależy od prędkości elektronu.
2 · Przygotowanie
- Otwórz preset electron-double-slit i naciśnij Reset. Rozstaw szczelin = 100 nm, odległość ekranu = 50 cm.
- Włącz odczyty długości fali de Broglie'a i rozstawu prążków.
- Ustaw energię kinetyczną elektronu dla każdej próby i zapisz rozstaw prążków interferencyjnych na ekranie.
3 · Zbieranie danych
| Energia kinetyczna K (eV) | Długość fali de Broglie'a λ (pm) | Rozstaw prążków y (cm) |
|---|---|---|
| 100.00 | ||
| 150.00 | ||
| 200.00 |
Narysuj rozstaw prążków y (oś y) względem długości fali λ (oś x) dla trzech prób. Czy prosta przechodzi przez początek układu?
4 · Analiza
- Dla jednej próby oblicz λ = h/√(2m_eK), a potem odstęp prążków y = λL/d przy odległości ekranu L = 50 cm i rozstawie szczelin d = 100 nm. Porównaj obie wartości z tabelą.
- Wyjaśnij, dlaczego to dokładnie ten sam wzór na prążki podwójnej szczeliny co dla światła — gdy raz zaakceptujesz, że elektrony mają długość fali, ich wzór interferencyjny podlega identycznej matematyce falowej.
5 · Rozszerzenie
- Co zdumiewające, ten wzór interferencyjny buduje się nawet wtedy, gdy elektrony przechodzą przez przyrząd pojedynczo, z długimi przerwami. Wyjaśnij, dlaczego to wyklucza ideę, że elektrony interferują ZE SOBĄ NAWZAJEM, i zamiast tego sugeruje, że każdy elektron jakoś „interferuje sam ze sobą”.
- Gdybyś ustawił detektor ustalający, przez którą szczelinę naprawdę przechodzi każdy elektron, wzór interferencyjny znika — dostajesz dwa proste pasy zamiast niego. Dlaczego „zmierzenie której drogi” fundamentalnie niszczy falową interferencję?
Fizyka tego eksperymentu
Długość fali de Broglie’a
Elektron o pędzie p zachowuje się jak fala o długości λ = h/p = h/√(2mK) — to właśnie ta długość fali wyznacza potem obraz interferencyjny. Tak jak w przypadku światła, dwa spójne źródła odseparowane o odległość d dają prążki w odstępach y = λL/d na ekranie w odległości L; szybszy (o większym K) elektron ma krótszą λ, a więc gęściej upakowane prążki.
Fizyka współczesna
- Efekt fotoelektryczny: ostry próg energetyczny
- Efekt fotoelektryczny: potencjał hamowania
- Prawdziwe fotoogniwo: praca wyjścia sodu
- Rozpraszanie Comptona: przesunięcie długości fali pod 90°
- Rozpraszanie Comptona: maksymalne przesunięcie wstecz
- Rozpraszanie Comptona: porównanie pod małym kątem
- Seria Balmera: widzialne linie widmowe wodoru
- Seria Lymana: ultrafioletowe linie wodoru
- Seria Paschena: podczerwone linie wodoru
- Rozpad promieniotwórczy: datowanie węglem-14
- Izotopy medyczne: krótki okres technetu-99m
- Jądrowa energia wiązania: model kropli cieczy