De wet van Ohm: stroom, spanning en weerstand
1 · Voorspel
Een batterij van 9 V drijft stroom door één weerstand. Als je een grotere weerstand gebruikt, vloeit er dan meer of minder stroom?
- Een grotere weerstand betekent minder stroom.
- Een grotere weerstand betekent meer stroom.
- Stroom hangt niet af van weerstand.
2 · Opstelling
- Open de voorinstelling single-resistor en druk op Herstel. De batterij levert een vaste 9 V.
- Zet de stroomaflezing op de weerstand aan.
- Stel voor elke meting de waarde van de weerstand in en noteer de stroom.
3 · Verzamel gegevens
| Weerstand R (Ω) | Gedissipeerd vermogen P (W) | Stroom I (A) |
|---|---|---|
| 50.00 | ||
| 100.00 | ||
| 200.00 |
Zet voor je drie metingen de stroom I (y-as) uit tegen 1/R (x-as). Is de lijn recht en door de oorsprong?
4 · Analyseer
- Reken voor één meting I = E/R uit met E = 9 V. Vergelijk met de tabel.
- Leg met de wet van Ohm I = E/R bij vaste spanning uit waarom het verdubbelen van de weerstand de stroom halveert.
5 · Verdiep
- Je vermogenskolom (P = E²/R) krimpt naarmate de weerstand groeit, ook al blijft de spanning vast. Leg uit waarom een grotere weerstand minder vermogen uit dezelfde batterij trekt.
- Wat zou er met de stroom (en de batterij) gebeuren als R vrijwel 0 Ω werd ingesteld? Waarom vermijden echte schakelingen deze toestand van 'kortsluiting'?
De natuurkunde achter dit experiment
Wet van Ohm
De stroom door een weerstand is evenredig met de spanning erover en omgekeerd evenredig met zijn weerstand: I = V/R. Hier is V gelijk aan de volledige EMF van de batterij, 9 V.
Elektrisch vermogen (uit V en R)
Het gedissipeerde vermogen van een weerstand kan rechtstreeks uit spanning en weerstand worden berekend zonder de stroom nodig te hebben: P = V²/R.
Schakelingen
- Weerstanden in serie: weerstanden tellen op
- Weerstanden parallel: stroom deelt zich
- Een lamp met schakelaar: vermogensdissipatie in een gloeilamp
- Batterijen in serie: EMF's tellen op
- Ideale meters: amperemeters en voltmeters verstoren de schakeling niet
- Lampen in serie: gedeelde stroom, zwakkere lampen
- Lampen parallel: gedeelde spanning, volledige helderheid
- Een lamp overbruggen: wat gebeurt er als je er één omzeilt
- Een reostaatdimmer: continu variabele weerstand
- Correcte meterplaatsing: amperemeter in serie, voltmeter parallel
- Gewisselde meters: een veelvoorkomende aansluitfout
- RC-laden: exponentiële nadering van een condensator